Renklerin Insan Psikolojisine Etkileri

Renk nedir? 

Terimsel anlamda renk, ışığın cisimlere ve eşyalara yansımasıyla bizlerde uyandırdığı algıdır. Işık olmadan renk olayı gerçekleşemez.

Renkler; kırmızı, sarı, turuncu gibi sıcak renkler; mavi, yeşil gibi soğuk renkler olarak sınıflandırılabilir. Siyah ve beyaz aslında renk değildir ancak bizler gündelik hayatta bu ikisini renk olarak tanımlarız.

Doğada renkler ahenk içerisindedir.  Bunun yanı sıra, doğada kendini korumak için yaban hayatı içinde renk değiştirerek kamufule olan hayvanlar biliyoruz.

Renkler, biz insanların psikolojisini derinden etkilerler. Sosyal yaşamımızdan tutun da sağlığımıza kadar etki yelpazesi geniştir. 

Renkler yaşamımızı şekillendirir, anlam katar, iştahımızı açar, kapatır. Sosyal hayatta kendimizi bazen renklerle ifade ederiz. Psikolojimizi yoğun olarak yansıtır, kendimizi hissettiğimiz duruma göre giyimde renk tercihlerimiz günden güne farklılıklar gösterebilir.

Renklerin her biri duygularımızda farklı yansımalar yaratır. Beden sağlığımızı, kan akışımızı, zihinsel aktivitelerimizi etkiler. 

Psikolojik olarak rahatlatıcı, güven verici, sinirlendirici ortam yaratabilirler. Renkler, tonlarına göre de tercih edilir. Belli tonlar bazı eşyalarda ya da obje ve araçlarda hoş görünmeyebilir. Renkten renge, tondan tona fark vardır.

En çarpıcı renk dahi bir süre sonra gözü bıktırır, alıştırır. Ancak bu alışkanlık sonunda bilinçaltına nüfus eder ve psisik etki yapar. Renk psikolojisi fizik renk dünyasından çok daha karışık bir sisteme sahiptir.

Bu daha çok kişinin duyarlılık derecesine bağlıdır. İnsandaki değişik duyular arasında bir ortak titreşim, yakın bağlantı vardır. 

Bazı renkler sert, itici, bazıları okşayıcı, bazıları rahatsız edici duygular uyandırırlar. Koyu deniz mavisi, krom oksidi, yeşil ve robbia kırmızısı okşayıcı bir etki uyandırırken, kobalt mavisi daima sert bir etkiye sahiptir.

Şimdi gelin sizlerle renklerin renkli dünyasına bir yolculuk yapalım :)

Siyah:

Çoğumuzun “asil” olarak tanımladığı bu renk; ciddiyet, ağırlık, güç ve tutkuyu temsil eder. 

Siyah aynı zamanda hırsın da bir ifadesidir. Derler ki, iş görüşmelerinde sorarlarmış: “İşe başladığınızda size şirketimiz tarafından araba verilecek, ne renk olmasını istersiniz?” diye. Eğer bu soruya “siyah” şeklinde cevap veriyorsanız, şirket sahibi tarafından hırslı ve yükselmeyi arzulayan biri olarak nitelendiriliyorsunuz demektir.

Giysi dolaplarımızın kahramanıdır her renk ile kombinlenebilme özelliği sayesinde.  Ama en çok beyazla birlikte kullanıldığında dikkat çeker. Fiziksel olarak da ince gösterdiği gerçeğini atlamayalım :) 

Siyah kültürel anlamda taşıdığı anlam değişkenlik göstermektedir. Örneğin, bizde ve diğer Avrupa ülkelerinde matemi simgelerken, Japonya’da mutluluğun simgesidir.

Ayrıca siyah konsantrasyonun en çok gerektiren renktir. Derler ki, Einstein konsantre olabilmek için, içinde hiç güneş ışığı olmayan simsiyah bir odaya girer ve öyle düşünürmüş.

Beyaz :

Beyaz genel anlamda temizlik ve saflığı temsil eder. Beyaz kıyafetler temizlik imajı verir. Özellikle iş görüşmelerinde beyaz giyilmesi, "yavaş ama kalıcı, devamlı bir personel" olduğu izlenimi verir. 

Beyaz genel olarak hastanelerde sıkça tercih edilen bir renktir. Doktor önlükleri beyazdır mesela. Temiz ve steril olduğu hissi uyandırır. Öte yandan, "her genç kızın hayallerini süsleyen" gelinlik de beyazdır, saflığı temsil eder.

Serinleten bir renk olan beyaza yaz ayları gelince sıkça kıyafetlerimizde yer veririz.

Kırmızı:

Kırmızı renk her haliyle dikkat çeken bir renktir.  Psikolojik olarak uyanık ve tetikte olmayı teşvik eder. Canlılığın ve mücadelenin timsalidir.  

Fizyolojik olarak kan basıncını arttırır ve adrenalin salgılar.Büyük alanlarda ve uzun süreli kullanımlarda yerinde duramama ve huzursuzluk hissi oluşturur.  

Kırmızı renk insanda heyecan hissi doğurur. İnsanlar kırmızı fonlu mekanlarda zaman kavramını kaybetmeye başlıyorlar. Aynı zamanda kırmızı mekanlar uykusuzluğa neden oluyor. Bu yüzden, tüm gece kulübü ve barlarda, kumarhanelerde yoğun olarak kırmızı renk kullanılır. Nefse hakimiyet ve idari kontrolü kaybettiren bir renktir. “Zamanı unutun! İştahınız açılsın daha çok yiyin, için! Uykusuz kalın!”

İştah demişken; kırmızı renk iştah açan bir renktir. Bu yüzden, dünyadaki gıda firmalarının hepsinin logosunda mutlaka kırmızı vardır. Coca Cola, Pizza Hut, TGI Friday’s, Mc Donald’s, Ülker, Burger King, Lay’s vb. Bu listeyi binlere çıkartmamız mümkün. Ayrıca acıkma duygusu verdiği için fast food restorantlarında sıklıkla tercih edilen bir renktir.

Dikkat çekici bir renk olduğu için trafik ışıklarında ve uyarı gerektiren durumlarda tercih edilen bir renktir.

Kırmızı rengin fizyolojik olarak kan basıncını arttırdığını söylemiştim. O yüzden, gençliğe hitap ürünlerde logo ve ürünlerinde kırmızıyı tercih ederler. Levi’s, Le coq Sportif, The Little Big, Nike, Puma… Ve sizin ekleyeceğiniz yüzlercesi… Spor arabalarda ateş, adrenalin gençlik simgesi kırmızı tercih edilir.